So sánh chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới
Một điểm then chốt cần phân tích là chênh lệch giá. Thông thường, khi giá vàng thế giới (XAU/USD) biến động, thị trường trong nước sẽ điều chỉnh theo với một khoảng spread nhất định. Tuy nhiên, trong đợt này, áp lực giảm dường như đến từ chính nội tại thị trường Việt Nam. Có thể thấy, dù vàng thế giới có những phiên phục hồi nhẹ, thì giá vàng SJC vẫn tiếp tục đà đi xuống. Điều này cho thấy cung - cầu nội địa đang mất cân đối, với lực bán chiếm ưu thế. Các đại gia vàng có thể đang chủ động thu hẹp biên độ rủi ro bằng cách giảm giá mua vào, hoặc có một lượng vàng lớn được bán ra từ các nhà đầu tư cá nhân muốn chốt lời hoặc cắt lỗ để dịch chuyển vốn.
Nguyên nhân sâu xa từ thị trường tài chính
Để hiểu rõ nghịch lý này, cần nhìn ra bức tranh rộng hơn của thị trường tài chính toàn cầu và trong nước. Dữ liệu cho thấy pha phân phối (Distribution Phase) đang diễn ra trên thị trường vàng quốc tế, một dấu hiệu cho thấy "smart money" có thể đang chốt lời dần. Trong khi đó, tại Việt Nam, một loạt yếu tố đang hút dòng tiền ra khỏi vàng.
Tác động từ chính sách tiền tệ và lãi suất
Yếu tố then chốt nhất lúc này chính là lãi suất. Thông tin về việc Ngân hàng Nhà nước có tân Thống đốc, ông Phạm Đức Ấn, đi kèm với động thái các ngân hàng thương mại tiếp tục tăng lãi suất huy động. Mức lãi suất tiết kiệm lên tới 8.2%/năm là một kênh sinh lời hấp dẫn và có tính thanh khoản cao. Khi lãi suất ngân hàng tăng, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - một tài sản không sinh lãi - trở nên rõ rệt hơn. Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển từ vàng sang tiết kiệm ngân hàng để tận dụng mức sinh lời ngắn hạn hấp dẫn này. Bạn có thể tìm hiểu sâu hơn về mối quan hệ giữa lãi suất thực và giá vàng trong bài viết Lãi suất thực (Real Yields): Chỉ số bí mật quyết định mọi cú tăng giảm của vàng.
Hơn nữa, sức hút mạnh mẽ từ thị trường chứng khoán là một nguyên nhân không thể phủ nhận. VN-Index tăng điểm mạnh, nhiều cổ phiếu tăng trần đồng loạt tạo ra hiệu ứng "FOMO" (Fear Of Missing Out) mạnh mẽ. Tâm lý đám đông dễ dàng bị cuốn theo những kênh đầu tư đang tạo ra lợi nhuận nhanh và rõ ràng. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư bán vàng để lấy vốn đầu tư vào chứng khoán, gây áp lực bán trên thị trường vàng vật chất. Hiện tượng tâm lý này không mới, và bạn có thể nhận diện các bẫy phổ biến qua bài viết Tâm lý đám đông trên thị trường vàng: 3 cái bẫy FOMO khiến bạn trắng tay.
