SJC — cái tên đồng nghĩa với vàng ở Việt Nam. Được bảo chứng bởi Ngân hàng Nhà nước, là chuẩn vàng quốc gia, ai mà dám nói SJC có rủi ro?
Thực tế, vàng SJC có những rủi ro đặc thù riêng mà người mua ít biết đến. Không phải rủi ro về chất lượng vàng — vì SJC là vàng 9999 thật 100%. Mà là rủi ro từ cơ chế thị trường và chính sách độc quyền đang bao quanh loại vàng này.
1. Rủi Ro Premium Cao — Mua Đắt Hơn Giá Thế Giới Hàng Chục Triệu
Đây là rủi ro lớn nhất và ít được nhắc đến nhất.
SJC thường giao dịch ở mức giá cao hơn vàng thế giới quy đổi từ 3–8 triệu đồng mỗi lượng, thậm chí đôi lúc lên tới 15–20 triệu trong giai đoạn thị trường găng (2023).
Tại sao có premium? Vì Ngân hàng Nhà nước kiểm soát hoàn toàn việc sản xuất và phân phối vàng SJC, tạo ra tình trạng độc quyền một phần. Cung SJC hạn chế + cầu cao = premium bùng nổ.
Ảnh hưởng thực tế: Nếu bạn mua SJC với premium +8 triệu/lượng, giá vàng thế giới cần tăng tối thiểu hơn 10% bạn mới có lãi thực chất. Người mua đúng đỉnh premium năm 2023 có thể đến nay vẫn chưa hòa vốn dù giá vàng thế giới đã tăng mạnh.
2. Rủi Ro Chính Sách — Nhà Nước Có Thể Thay Đổi Quy Định Bất Cứ Lúc Nào
SJC là vàng nhà nước, nghĩa là chính sách nhà nước có thể tác động trực tiếp đến giá trị của nó.
Tiền lệ đáng lo: Nghị định 24 (2012) đã biến thị trường vàng từ "tự do" sang "độc quyền nhà nước" chỉ trong một đêm. Nhiều nhà đầu tư khi đó bị kẹt hàng, phải bán tháo với giá thấp.
Không ai đảm bảo rằng một quyết định chính sách trong tương lai sẽ không tác động tiêu cực đến liquidity (thanh khoản) hay giá trị của SJC.