Từ năm 2022 đến 2024, các ngân hàng trung ương (NHTW) trên thế giới đã mua ròng hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm liên tiếp — mức cao kỷ lục trong vòng 50 năm. Và xu hướng này là một trong những lý do chính khiến giá XAU/USD từ mức 1.800 USD/oz năm 2022 leo lên hơn 4.400 USD/oz vào tháng 3/2026.
Bài viết này giải thích: tại sao NHTW mua vàng, cơ chế truyền dẫn đến giá, và nhà đầu tư cá nhân Việt Nam nên theo dõi chỉ số gì để nắm bắt xu hướng này.
Ngân Hàng Trung Ương Mua Vàng Để Làm Gì?
NHTW không mua vàng để kiếm lãi ngắn hạn. Họ mua vàng vì những mục tiêu chiến lược dài hạn:
1. Đa Dạng Hóa Dự Trữ Quốc Gia (Giảm Phụ Thuộc USD)
Phần lớn dự trữ ngoại hối toàn cầu hiện vẫn là USD và trái phiếu Mỹ. Sau khi Mỹ đóng băng 300 tỷ USD dự trữ của Nga năm 2022, nhiều NHTW — đặc biệt ở thị trường mới nổi — bắt đầu tích cực thoát khỏi tài sản USD sang vàng vật chất.
Nước mua nhiều nhất (2022–2024):
2. Neo Vàng Như "Bảo Hiểm" Khi Lạm Phát Và Khủng Hoảng
Vàng không có rủi ro đối tác (counterparty risk) — không bị vỡ nợ như trái phiếu chính phủ. Trong môi trường lạm phát cao (2022–2023), vàng được NHTW coi là tài sản dự trữ không thể bị thao túng hoặc in thêm.
3. Bảo Toàn Sức Mua Dài Hạn
Theo khảo sát World Gold Council (2025): 95% nhà quản lý dự trữ kỳ vọng các NHTW tiếp tục tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới, và 43% đang lên kế hoạch tăng thêm.